Interactief voorlezen

‘Interactief voorlezen’ , een term die haast iedereen die met jonge kinderen te maken heeft weleens voorbij heeft horen komen. Maar wat houdt het nu precies in? Wat is het doel en hoe pak je het aan? Op deze vragen zal ik in dit blog ingaan zodat ook jij straks doelgericht met je kind(eren) aan de slag kunt en samen nóg meer voorleesplezier kunt beleven!

Waarom interactief voorlezen?                                                          voorlezen

Wanneer je er de theorie op naslaat komen de volgende doelstellingen van interactief voorlezen naar voren:

  1. Het stimuleren en vergroten van de *woordenschat; door interactief voorlezen leren kinderen dat er een relatie bestaat tussen gesproken en geschreven taal, twee vormen van taalgebruik die vaak wezenlijk anders zijn. Anders gezegd, in boeken worden vaak andere woorden gebruikt dan in het dagelijks leven waardoor kinderen van (voor)lezen veel nieuwe woorden kunnen leren;
  2. Het vergroten van verhaalbegrip en de kennis van verhaalstructuren. Kinderen leren dat een verhaal een bepaalde opbouw heeft en simpel gezegd bestaat uit een begin, een midden en een eind;
  3. Het stimuleren van de sociaal-emotionele ontwikkeling. Voorlezen kan een mooie aanzet zijn om kinderen over hun eigen ervaringen te laten vertellen waardoor het verhaal dus gekoppeld wordt aan de belevingswereld van het kind en veel meer betekenis krijgt;
  4. en heel belangrijk: (interactief) voorlezen stimuleert tot zelf lezen!

(* een toelichting bij de dikgedrukte begrippen vind je onderaan deze pagina)

Kinderen leren dus op een speelse, ontspannen manier ontzettend veel van interactief voorlezen; erg waardevol en zeker de moeite waard om je in te verdiepen!

Hoe doe je dat nu, interactief voorlezen?

De twee belangrijkste technieken bij het voorlezen zijn stemgebruik en vragen stellen.

Bij stemgebruik ligt het voor de hand om te denken aan het inzetten van verschillende stemmen voor verschillende personages. Persoonlijk vind ik dit soms lastig en voor mij vergt het wel wat oefening om de stemmen steeds (ongeveer) hetzelfde te kunnen laten klinken. Een super goede tip om verschillende personages weer te geven  is om ze snel of juist langzaam te laten praten. Hiermee geef je gemakkelijk een bepaald karakter weer. En natuurlijk geldt; oefening baart kunst! Naarmate je meer voorleest en vaker met verschillende stemmen experimenteert krijg je er steeds meer handigheid in.

Vragen stellen lijkt voor de hand liggend, maar er zijn verschillende manieren van vragen stellen te onderscheiden. Belangrijk is om al met de kaft van een boek te beginnen. Deze bevat al veel informatie en kan de nieuwsgierigheid van kinderen prikkelen. Je kunt kinderen vragen te beschrijven wat ze zien en wat ze daardoor van het boek verwachten. Verder is het ook belangrijk om te vermelden wie de auteur van het boek is. Soms staat er een foto van de auteur op de cover en is er wat achtergrond informatie beschikbaar. Door deze te bespreken leren kinderen dat achter een boek een schrijver (of schrijvers) zitten. Ditzelfde geldt uiteraard ook voor illustratoren.

Tijdens het lezen kun je vragen stellen, maar vaak reageren kinderen ook al spontaan op het verhaal en/of de illustraties. Door kinderen ruimte te bieden om te reageren en vragen te stellen help je ze om zich in te leven. Ik ga vrijwel altijd in op vragen die mijn zoontje tijdens het lezen stelt. Voordat ik de bladzijde omsla wacht ik ook altijd een paar seconden. Ik zie dat hij vaak nog wat tijd nodig heeft om te verwerken wat hij heeft gehoord en gezien en pas het verhaal aan zijn tempo aan zodat hij het goed kan volgen en begrijpt wat we lezen. Anders ben je de aandacht van je publiek zo kwijt en dat is natuurlijk niet de bedoeling!

Let op: heel belangrijk is om kinderen niet te corrigeren! Zeker bij vragen vooraf zijn alle antwoorden nog goed. Door antwoorden af te keuren raken kinderen ontmoedigd en dat is nu juist niet de bedoeling.

Meer voorleestips      voorlezen1                                 

Wees enthousiast! Een boek staat of valt met de manier waarop het voorgelezen wordt. Het kan prettig zijn om het boek eerst zelf een keer te lezen voordat je met voorlezen begint. Eventueel kun je dan ook al oefenen hoe je de verschillende karakters vorm wilt gaan geven. Leef je in zodat je het verhaal optimaal aan je luisteraars over kunt brengen.

Wat ook erg leuk kan zijn is het verhaal ondersteunen met poppetjes of attributen. Van een heleboel personages uit bekende prentenboeken zijn vinger- en handpoppen te koop. Denk hierbij bijvoorbeeld aan Kikker, Woeste Willem en Regenboog uit ‘De mooiste vis van de zee’. Lees je een verhaal over een tovenaar of heks, neem er dan een toverstaf en eventueel een hoge hoed bij. Succes verzekerd!

Tips voor het kiezen van een geschikt boek             Tip

  • Kijk naar de leeftijd van het kind aan wie je wilt voorlezen: kinderen van 4 tot ongeveer 8 jaar kunnen zo’n 10 minuten geconcentreerd naar een verhaal luisteren. Oudere kinderen houden dit zo’n 20 tot 30 minuten vol. Houd hier rekening mee bij de keuze van een boek of verhaal; het is zonde voor jullie beiden als je kind halverwege afhaakt;
  • Kies een boek dat aansluit bij de belevingswereld van je kind, dus een boek over een voor jouw kind actueel onderwerp. Dit kan bijvoorbeeld een seizoen zijn, een feestdag, een nieuwe fase zoals de overgang van peuterspeelzaal naar de basisschool; wat op dat moment maar voor jouw kind van betekenis is. Door te lezen over een onderwerp waar je kind veel mee bezig is of wat hem boeit, enthousiasmeer je hem al meteen en is het veel makkelijker de aandacht vast te houden. Laat je kind ook eens zelf kiezen, op die manier weet je zeker dat hij of zij nieuwsgierig is naar het boek en dus graag zal luisteren;
  • Heel geschikt om voor te lezen zijn gedichten of rijmpjes. Vooral jonge kinderen zijn hier dol op dus verhalen of boeken op rijm doen het eigenlijk altijd goed.
  • Prentenboeken lenen zich bij uitstek voor interactief voorlezen. Het bespreken van de prenten is een mooie manier om kinderen bij het verhaal te betrekken en hen (eventueel vooraf) over het verhaal te laten nadenken.

Ga eens gezellig samen met je kind op zoek in de bibliotheek. Snuffel samen tussen de boeken en laat je kind helpen bij het kiezen van een boek en het scannen van de boeken die je leent. Zo wordt een bezoek aan de bibliotheek een echt uitstapje!

Tot slot: wees creatief en zorg dat je plezier houdt in het voorlezen dan wordt het vanzelf een feestje!


Hopelijk ben je door het lezen van dit artikel geïnspireerd geraakt en heb je genoeg handvatten gekregen om aan de slag te gaan! Nog wat extra ideetjes nodig? Klik dan hier voor een uitgewerkt voorbeeld van het boek ‘Mijn mama heeft geen slurf’ van het welbekende duo Julia Donaldson en Axel Scheffler.


Toelichting bij begrippen

Het begrip woordenschat heeft betrekking op de hoeveelheid woorden waarmee een kind bekend is en/of die het kind zelf kan gebruiken. Voor een kind van vier jaar zijn dit ongeveer 3200 woorden. Zo’n acht jaar later, op twaalfjarige leeftijd heeft een kind de beschikking over ongeveer 17000 (!) woorden. Door kinderen al op jonge leeftijd kennis te laten maken met boeken en veelvuldig voor te lezen kun je de ontwikkeling van de woordenschat enorm stimuleren. Hoe meer woorden een kind kent, hoe meer hij of zij zal kunnen begrijpen en hoe makkelijker een kind zal kunnen communiceren.

Verhaalbegrip wil zeggen dat kinderen begrijpen dat illustraties en tekst samen een verhaal vertellen en dat een boek wordt gelezen van voor naar achter.

Verhalen zijn daarnaast altijd opgebouwd volgens een bepaalde structuur. De eenvoudigste vorm hiervan is die van inleiding-kern-slot.

boek met vlinders

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s